Yusuf Çelik Mavi Yüzyıl'a Anlattı
Doların Gölgesinde Fon Vurgunu ve Borsanın Labirentleri
Yayınlanma Tarihi :
Doların Gölgesinde Fon Vurgunu ve Borsanın Labirentleri
"Sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer" der eskiler. Ancak bizim piyasalarda ne hikmetse süt sürekli kaynıyor, ağızlar yanıyor ama yine de o yoğurda kaşık sallamaktan kimse geri durmuyor. 16 Eylül’de patlayan devasa fon dolandırıcılığı vurgunundan sonra, yatırımcının yönünü yeniden dövize kırması tam olarak bu iştahın ve arayışın tezahürü.
Haftalık veriler açıklandıkça görüyoruz ki döviz mevduatları parite etkisinden arındırılmış olarak yüz milyonlarca dolar artmaya devam ediyor. Bankaların döviz mevduatına neredeyse sıfır faiz vermesine ve stopaj yükünün ağırlığına rağmen halk, bildiği limana sığınmayı tercih ediyor.
Risk ve Getiri İkileminde Dolar Bazlı Enstrünmanlar
Peki, dövize tutkun olan ama banka mevduatındaki düşük getiriden şikâyet eden yatırımcı için başka yol yok mu? Aslında var, ancak piyasanın labirentlerini doğru okumak gerekiyor.
Döviz birikimini değerlendirmek isteyenler için Eurobondlar ve döviz cinsinden iç borçlanma tahvilleri öne çıkıyor. Özel sektör şirketlerinin Eurobondlarında %10 seviyelerine yaklaşan getiriler mevcut. Ancak son dönemde yaşanan temerrütleri gördükçe “şirket var, şirket var” demekten kendimizi alamıyoruz. Örneğin Koç Holding’in amiral gemisi Arçelik’in 2028 vadeli Eurobondu yıllık %8,5 kupon faizi sunarken güven veriyor.
“Risk arttıkça getiri beklentisi yükselir; ancak ne kadar yüksek getiri peşinde koşarsanız, anaparanızı kaybetme riskiniz de o kadar artar.”
Şirket riskini almak istemeyenler için ise Hazine’nin ihraç ettiği ve en son %5,90 kupon faiziyle sunduğu döviz tahvilleri, sıfır vergi ve sıfır stopaj avantajıyla öne çıkıyor.
Fon Skandalı, Damla Damla Ödemeler ve Küresel Sular
Sokaktaki vatandaşın veya küçük yatırımcının yaşadığı kaygıları anlamak hiç de zor değil. Vurgunun patladığı günden bu yana Tasfiye kapsamındaki 800 milyar liralık fon büyüklüğünden bugüne kadar sadece 62 milyar liralık ödeme yapılabildi. Bir izleyicimin TP2 kodlu fona yatırdığı 110 bin liranın 102 bin lirasını geri alabildiğini anlatması, küçük yatırımcının nispeten anaparasını kurtardığını gösterse de büyük resmi değiştirmiyor. Eski bakanların adının geçtiği hisse soruşturmaları ve tutuklamalar sürerken şeffaflık hâlâ beklenen seviyede değil.
“Ekonomi, toplumun ahlaki röntgenidir.”
Küresel tarafta ise Trump’ın partisinin ABD seçimlerindeki hezimeti sonrası petrolün 100 doların altına gerilemesi ve ons altının 4.100 dolar sınırına dayanması, içerideki enflasyon ve yatırım sepetini doğrudan etkiliyor.
Borsa İstanbul’da Bilanço Rüzgarı
İçeride Borsa İstanbul tarafında ise adeta gün içinde hava durumu değişir gibi bir seyir hâkim. Sabah saatlerinde 11.194 puan seviyelerine kadar gerileyen BIST 100 endeksi, günün ikinci yarısında toparlanarak 11.482 puandan kapandı ve işlem hacmi 167 milyar liraya ulaştı. Tofaş ve Ford Otosan gibi devlerin beklentilerin üzerinde kâr açıklaması hisselerini tavan yaparken; fon krizine bulaşan şirketlerde sert zararlar görülüyor.
Bu yoğun gündemin içinde küçük bir anekdot zihnimi ferahlatıyor: Kanal sahibinin kaybettiği kedisi Simo Bey’den sonra aileye kattığı yeni kedisi Neo Bey... Bu küçük misafir, aslında piyasa psikolojisini özetliyor. Kaybın ardından gelen yeni umut, tıpkı borsadaki dipten toparlanmalar gibi hayatı ve piyasayı yeniden canlandırıyor.
Velhasıl yatırım ortamının çalkantılı olduğu, bilginin kirletildiği ve kulaktan dolma vaatlerin havada uçuştuğu şu günlerde reel politiği ve finansal okuryazarlığı bir kenara bırakıp kısa yoldan zengin olma hayali kurmak büyük hezimetler doğuruyor. Para ürkektir; şeffaflığın ve güvenin olduğu yere akar. Geçmişin hatalarından ders çıkarmadan rüzgâra kapılanlar limansız kalır. Çare açgözlülükte değil; mantıkta, sabırda ve şeffaf enstrümanlardadır.
Etiketler #Dolar#Fon#Borsa#Yusuf Çelik#Ekonomi
